Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, năm 2026 được dự báo bị ảnh hưởng của các hiện tượng thời tiết cực đoan như ENSO, El Nino vì vậy dễ phát sinh các yếu tố như nắng nóng gay gắt, hạn hán, bão lũ, mưa lớn cục bộ… tác động xấu đến hoạt động nuôi trồng thủy sản.

Xã Đại Hoàng có khoảng 300 ha Nuôi trồng thủy sản với cơ cấu giống thả chủ yếu là các loài cá nước ngọt truyền thống (cá chép lai, trắm cỏ, trắm đen, mè, trôi) và tôm càng xanh. Hình thức nuôi phổ biến là thâm canh, bán thâm canh và quảng canh cải tiến quy mô hộ gia đình. Để hạn chế thấp nhất tác động bất lợi của thời tiết đến các đối tượng thủy sản nuôi, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Đại Hoàng khuyến cáo các hộ dân Nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã kịp thời triển khai các biện pháp kỹ thuật chăm sóc, quản lý tôm cá nuôi, ứng phó với các điều kiện bất lợi của thời tiết, đảm bảo ổn định tình hình sản xuất. Cụ thể như sau:

1. Biện pháp phòng chống nắng nóng cho thủy sản

- Kiểm tra bờ, cống ao để tránh hiện tượng rò rỉ nước. Duy trì mực nước trong ao trên 1,5 m, tích cực tạo oxy cho ao nuôi bằng máy quạt nước, máy sục khí vào thời điểm 10-18h và ban đêm. Những nơi có điều kiện thay nước có thể thay từ 15-20% lượng nước cũ và cấp thêm nước mới vào ao dưới dạng phun mưa (tốt nhất vào sáng sớm);

- Dùng lưới lan che phủ 2/3 diện tích mặt ao và cao hơn mặt nước trên 2m để hạn chế bức xạ của ánh sáng mặt trời, giảm tăng nhiệt độ nước trong ao, tránh gây sốc cho thuỷ sản nuôi;

- Giảm 50% lượng thức ăn khi trời nắng nóng gay gắt. Bổ sung vitamin C, khoáng chất, chế phẩm sinh học vào thức ăn nhằm tăng cường sức đề kháng, duy trì đàn thuỷ sản nuôi;

- Hàng tuần nên dùng vôi bột hòa tan tạt đều khắp ao vào buổi chiều mát để khử trùng nguồn nước và ổn định pH trong ao với hàm lượng 2 - 4 kg vôi bột/100 m³ nước;

- Chủ động thu hoạch thuỷ sản nuôi khi đạt kích cỡ thương phẩm hoặc san thưa mật độ ngay khi thiếu nước, hạn hán xảy ra.

2. Biện pháp phòng chống và khắc phục thiệt do áp thấp nhiệt đới, mưa bão, lũ xảy ra

Người nuôi cần chủ động theo dõi, cập nhật dự báo thời tiết, hàng ngày tiến hành thăm ao/khu nuôi để quản lý ao và kịp thời phát hiện các bất thường của thủy sản nuôi để có biện pháp xử lý kịp thời. Khi có mưa, lũ xảy ra trên địa bàn, cần tuân thủ nghiêm khuyến cáo của cơ quan chức năng, đảm bảo an toàn về người và tài sản.

a) Trước khi có áp thấp nhiệt đới, mưa bão, lũ

- Thu hoạch toàn bộ hoặc thu tỉa thủy sản nuôi khi đạt kích cỡ thương phẩm;

- Nạo vét kênh mương; đặt ống xả tràn, phát quang cành cây quanh bờ ao;

- Chuẩn bị các trang thiết bị, hóa chất, nguyên nhiên vật liệu (lưới, đăng chắn, dụng cụ cọc tre, cuốc xẻng, máy phát điện, mô tơ quạt nước, vôi, thuyền, phao cứu sinh…) cần thiết để chủ động gia cố, sửa chữa hệ thống bờ ao, cống, đăng chắn khi có tình huống xấu xảy ra;

- Chủ động gia cố nhà cửa, trang trại đảm bảo an toàn khi có mưa, bão; Sơ tán lao động về nơi trú ẩn an toàn đảm bảo không có thiệt hại về người.

b) Biện pháp khắc phục sau áp thấp nhiệt đới, mưa bão, lũ

- Xả bớt nước mặt để giảm bớt lượng nước mưa trong ao; vận hành hệ thống phụ trợ sản xuất như quạt nước, sục khí nhằm hạn chế sự phân tầng nước đối với những ao nuôi thâm canh có mật độ cao.

- Kiểm tra, xử lý các yếu tố môi trường nước ao, đầm đảm bảo các yếu tố môi trường nằm trong giới hạn cho phép.

- Bổ sung vitamin hoặc chế phẩm sinh học vào thức ăn để tăng sức đề kháng cho thủy sản nuôi; thường xuyên theo dõi sức khỏe của thủy sản nuôi để có biện pháp xử lý kịp thời.

- Sử dụng hoá chất, chế phẩm sinh học để tiêu độc, khử trùng và xử lý môi trường nước sau khi mưa, bão, lũ tan theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Nếu phát hiện hiện tượng thuỷ sản bị chết bất thường cần báo ngay cho cơ quan chức năng để có biện pháp xử lý kịp thời, giảm thiểu nguy cơ lây bùng phát dịch bệnh. Phối hợp thống kê chính xác diện tích, mức độ thiệt hại để làm cơ sở đề xuất hỗ trợ cho người dân khôi phục sản xuất theo quy định.

Trên đây là một số biện pháp kỹ thuật quản lý Nuôi trồng thủy sản ứng phó với nắng nóng, mưa bão, hạn hán. Khuyến cáo các hộ nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn xã áp dụng nhằm giảm thiểu tác động của các điều kiện thời tiết cực đoan, đảm bảo duy trì ổn định sản xuất./.

Kỹ sư Đặng Thị Thu Trang - Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Đại Hoàng